Fusies en splitsingen – fiscaal vriendelijk herstructureren

1 mei 2018

Als ondernemer bent u vooral bezig met ondernemen. U wilt uw onderneming succesvol maken door uw klanten optimaal te bedienen met goede producten of diensten. U bent meestal niet veel bezig met de juridische structuur van uw organisatie. Toch kan er een moment komen dat een herstructurering van de juridische structuur van uw onderneming noodzakelijk is voor de toekomst. Het is dan vaak wenselijk de herstructurering zonder belastingheffing te realiseren.

Fusies en splitsingen: redenen om uw onderneming te herstructureren

Aan een reorganisatie liggen meestal zakelijke overwegingen ten grondslag. In algemene zin kan een bedrijfsorganisatie worden ingegeven door de behoefte om de bedrijfscontinuïteit te waarborgen, specifieke risico’s af te scheiden van de bestaande onderneming, de juridische structuur te vereenvoudigen of kosten te besparen. Het anticiperen op toekomstige situaties kan vaak een concrete aanleiding zijn om een reorganisatie uit te voeren, bijvoorbeeld het verkoop klaar maken van de onderneming, het aangaan van een joint venture of de bedrijfsopvolging binnen de familie regelen.

Fusies en splitsingen: uw juridische structuur herstructureren

Herstructureringen gaan altijd gepaard met het verplaatsen van vermogen in de vorm van een onderneming of een onderdeel daarvan. Hierdoor wordt in principe een belastbare handeling verricht, omdat meestal een vervreemdingsvoordeel aanwezig wordt geacht, bijvoorbeeld wanneer onroerend goed in een aparte groepsvennootschap wordt ondergebracht.

De fusie en de splitsing zijn in de praktijk veelgebruikte ‘tools’ voor het realiseren van een herstructurering, waarmee vermogen kan worden verplaatst, afgezonderd of samengebracht. Voor de fusie en de splitsing is er een fiscale faciliteit, zodat er niet meteen belastingheffing optreedt bij het reorganiseren. De fiscaal gefaciliteerde vormen van de fusie en splitsing worden hierna kort beschreven.

Fusies en splitsingen: wat is een aandelenfusie?

Bij een aandelenfusie verkrijgt een vennootschap aandelen in een andere vennootschap. In ruil daarvoor reikt de verkrijgende vennootschap aandelen uit aan de aandeelhouder in de overgenomen vennootschap. De aandelenfusie wordt daarom ook wel een aandelenruil genoemd. Een aandelenfusie kan zonder belastingheffing plaatsvinden, indien wordt voldaan aan de eisen van de fiscale aandelenfusiefaciliteit.

Fusies en splitsingen: wat is een bedrijfsfusie?

Bij een bedrijfsfusie wordt de onderneming van een vennootschap, of een zelfstandig onderdeel van die onderneming, overgedragen aan een andere vennootschap. De overdrager krijgt in ruil daarvoor nieuwe aandelen in de verkrijgende vennootschap. De bedrijfsfusie wordt ook wel een activa/passiva-transactie genoemd, omdat alle bezittingen (activa) en schulden (passiva) behorende tot de onderneming of het zelfstandige onderdeel daarvan worden overgedragen. Het afrekenen over stille reserves kan worden voorkomen, indien wordt voldaan aan de voorwaarden van de fiscale bedrijfsfusiefaciliteit.

Fusies en splitsingen: wat is een juridische fusie?

Bij een juridische fusie verdwijnen twee vennootschappen en vormen zij samen een nieuwe vennootschap. Het is ook mogelijk dat een vennootschap als verdwijnende vennootschap opgaat in een andere vennootschap (de verkrijgende vennootschap). Alle rechten en verplichtingen van de verdwijnende vennootschap gaan onder algemene titel over op de vennootschap die na de juridische fusie overblijft. Deze is daarmee rechtsopvolger geworden. Via de fiscale faciliteit van de juridische fusie kan onder voorwaarden belastingheffing over stille reserves worden voorkomen.

Fusies en splitsingen: wat is een juridische splitsing?

In het geval van een juridische splitsing wordt het vermogen van een vennootschap gesplitst en overgedragen aan twee nieuwe vennootschappen, terwijl de oude vennootschap verdwijnt. Deze vorm van juridische splitsing wordt ook wel de ‘zuivere splitsing’ genoemd. Naast de zuivere splitsing bestaan ook andere varianten. De ‘afsplitsing’ is daar een belangrijk voorbeeld van. Bij een afsplitsing wordt (een onderdeel van) het vermogen van een vennootschap afgesplitst in een nieuwe dochtervennootschap of zustervennootschap. Bij een afsplitsing blijft de splitsende vennootschap bestaan. Dit is een belangrijk verschil met de zuivere splitsing. Bij een juridische splitsing gaat vermogen onder algemene titel over. De verkrijgende vennootschap neemt als rechtsopvolger de rechten en verplichtingen samenhangend met het vermogen over van haar rechtsvoorganger. Beide splitsingsvarianten verlopen fiscaal neutraal, indien de fiscale faciliteit voor de juridische splitsing kan worden toegepast.

Fusies en splitsingen: grensoverschrijdend herstructureren

De fusie en de splitsing zijn ook in grensoverschrijdende situaties mogelijk. De Europese Fusierichtlijn bepaalt dat grensoverschrijdende fusies en splitsingen binnen de Europese Unie fiscaal gefaciliteerd moeten worden. Ter bevordering van de Europese interne markt en de vestigingsvrijheid mogen Europese landen grensoverschrijdende fusies of splitsingen niet onnodig frustreren of belemmeren. Zo is het bijvoorbeeld mogelijk om een Nederlandse B.V. met een Duitse GmbH te fuseren.

Fusies en splitsingen: andere aspecten

Met een bedrijfsreorganisatie kunnen verschillende fiscale, juridische, financiële en bedrijfseconomische aspecten samenhangen, die vooraf moeten worden beoordeeld. Bijvoorbeeld:

  • de gevolgen voor de arbeidsrechtelijke situatie van werknemers die werkzaam zijn binnen de vennootschap (juridisch);
  • de gevolgen voor bijvoorbeeld de overdrachtsbelasting, indien een vennootschap met onroerend goed wordt geherstructureerd (fiscaal);
  • de gevolgen voor de jaarrekening op het gebied van consolidatie (financieel);
  • de perceptie van leveranciers, afnemers en andere marktpartijen, indien bijvoorbeeld een joint venture wordt aangegaan met een samenwerkingspartner (bedrijfseconomisch).

Heeft u vragen op het gebied van onze dienstverlening of anderszins? Indien u ons contactformulier invult, nemen wij zo spoedig mogelijk contact met u op.