FAQ - Nederlands arbeidsrecht en corona - De 10 belangrijkste vragen

3 april 2020

1. Kunnen werknemers omwille van bedrijfseconomische redenen worden ontslagen?

Ja, dit kan. Hiervoor dien je in Nederland een ontslagvergunning aan te vragen. In Nederland geldt overigens geen vereenvoudigde ontslagprocedure indien de werkgever minder dan 10 werknemers in dienst heeft. Ook in coronatijd kan de werkgever een ontslagvergunning aanvragen, maar een andere en wellicht bedrijfseconomisch efficiëntere oplossing is om de NOW-regeling aan te vragen. Op deze manier kan een periode van minimaal drie maanden worden overbrugd en kan een ingewerkte werknemer voor de organisatie blijven behouden.

2. Kan ik een werknemer andere werkzaamheden laten verrichten?

Werkgevers mogen hun werknemers vragen tijdelijk ander werk te doen dan waarvoor ze zijn aangenomen, bijvoorbeeld schoonmaakwerkzaamheden, opruimen van de winkel en administratievoering.

3. Kan ik een werknemer op een andere locatie laten werken?

Werkgevers mogen hun werknemers vragen tijdelijk op een andere locatie te laten werken. De werknemer mag zelfs op een locatie in Duitsland worden ingezet ten behoeve van dezelfde werkgever. Let wel op de fiscale consequenties hiervan, zoals verandert de sociale verzekeringsplicht naar een ander land, dient in het andere land ook loonbelasting te worden ingehouden. Zelfs zou de tewerkstelling in een naburig land kunnen leiden tot een vaste vertegenwoordiger in dat land, wat tot gevolg kan hebben dat de werkgever zelf aangifte vennootschapsbelasting, Gewerbesteuer en andere belastingen moet doen.

4. Kan een werknemer tijdens zijn proeftijd worden ontslagen?

Ja dit kan, ook in coronatijd. De proeftijd in Nederland is meestal veel korter dan in Duitsland. Meestal geldt in Nederland een proeftijd van 1 of 2 maanden.

5. Kan een werknemer weigeren op het werk te komen?

Nee, de weknemer mag niet weigeren om op kantoor te komen, indien de werkgever aan zijn zorgplicht voldoet. Wanneer de werknemer niet op kantoor wil werken, kan de werkgever het loon opschorten. Wel kan de werknemer in overleg met de werkgever vakantie of onbetaald verlof opnemen. Ook kan de werknemen calamiteitenverlof en kort zorgverlof opnemen indien daar gronden voor zijn. De werkgever mag dit niet weigeren, maar wel vragen waarom het nodig was wanneer de werknemer terugkomt.

6. Een werknemer blijft thuis omdat de kinderen niet naar school kunnen. Kan dit?

De werknemer kan hiervoor vakantiedagen opnemen. De werkgever hoeft niet akkoord te gaan met thuiswerken indien de werknemer bijscholing aan de kinderen moet geven. Eventueel is een korte periode aan zorgverlof (voor huisgenoten) mogelijk. De werknemer moet dit aanvragen, dit kan voor maximaal 2 weken per jaar. De werkgever dient dan 70% loon door te betalen. De werknemer heeft dan volledig recht op opbouw van vakantiedagen.

7. Kan de werknemer eenzijdig geplande vakantiedagen intrekken?

Geplande vakantiedagen tijdens deze coronaperiode kunnen niet eenzijdig door de werknemer worden ingetrokken. De werkgever hoeft dit niet te accepteren. Het gevolg zou anders zijn dat indien er weer werk is, de werknemer alsnog vakantiedagen opneemt. Dit probleem lost zich alleen op door met in goed overleg tussen werkgever en werknemer een oplossing te vinden. Op een verzoek om vakantie in te trekken dient de werkgever schriftelijk te reageren.

8. Kan de werkgever eenzijdig de geplande vakantiedagen wijzigen?

Als er gewichtige redenen zijn mag de werkgever na overleg met de werknemer een reeds vastgestelde vakantie wijzigen. De coronacrisis en de effecten daarvan op een organisatie kan zeker een gewichtige reden opleveren. Te denken valt aan onderbezetting doordat het ziekteverzuim is opgelopen of een situatie waarin de vraag naar producten of diensten zo sterk is toegenomen, dat alle medewerkers nodig zijn. Bijvoorbeeld in de zorg of bij bedrijven in de voedselketen. Let wel op dat u de schade die de werknemer hierdoor loopt eventueel moet vergoeden.

9. Een tijdelijke arbeidsovereenkomst eindigt binnenkort, wat kunt u doen?

De arbeidsovereenkomst eindigt van rechtswege. U kunt deze verlengen binnen de keten van tijdelijke arbeidsovereenkomsten. De verlenging hoeft niet direct aan te sluiten op de einddatum van de voorgaande arbeidsovereenkomst. Let wel op dat u de eindigende arbeidsovereenkomst tijdig aanzegt, anders loopt u het risico op een “boete” van maximaal een maandsalaris.

10. Mag u personeel collegiaal uitlenen, ook wanneer u een NOW-tegemoetkoming krijgt?

Ja dat mag. U kunt dus personeel uitlenen aan een ander bedrijf in Nederland of Duitsland. Als dat gebeurt bij wijze van hulpbetoon zonder winstoogmerk (maximaal tegen loonkosten en een kleine opslag), dan is er sprake van collegiale uitleen en valt u niet onder de Waadi wetgeving maar moet u zich wel registreren bij de KvK als zijnde een bedrijf dat personeel ter beschikking stelt. Let wel op de fiscale consequenties hiervan, zoals hierboven reeds omschreven.

Tot slot

Elke situatie is anders. Als uw situatie niet wordt genoemd, wendt u zich dan aan ons, zodat we samen naar een passende oplossing kunnen zoeken.

 

Hoewel we deze informatie zorgvuldig voor u hebben samengesteld, kunnen er geen rechten aan worden ontleend.