Belastingverdrag Nederland-Duitsland: stamrechtuitkering en ontslagvergoeding

3 juni 2016

Ontvangt u vanuit Duitsland een stamrechtuitkering van stamrecht-B.V. Of krijgt u een ontslagvergoeding uit Duitsland? Inwoners van Nederland en Duitsland die een stamrechtuitkering of ontslagregeling (gouden handdruk) ontvangen uit het andere land, kunnen in complexe situaties terechtkomen. Onder het Belastingverdrag Nederland-Duitsland is niet altijd even duidelijk welk land belasting mag heffen over een stamrechtuitkering of ontslagregeling.

Wie krijgen te maken met het nieuwe Belastingverdrag Nederland-Duitsland?

Een werknemer die in Nederland of Duitsland woont, in het andere land geheel of gedeeltelijk heeft gewerkt en aan wie een ontslagvergoeding (Duits: Abfindung) wordt toegekend, krijgt te maken met het nieuwe Belastingverdrag Nederland-Duitsland. Het Belastingverdrag geldt ook voor mensen die in het verleden een ontslagregeling onbelast hebben omgezet in een aanspraak op in de toekomst belastbare stamrechtuitkeringen (lijfrente). Deze stamrechtvrijstelling is inmiddels vervallen, maar er bestaat nog een grote groep van mensen met een stamrecht bij een bank, verzekeringsmaatschappij of een eigen stamrecht-B.V.

Hoe wordt omgegaan met een ontslagvergoeding onder het Belastingverdrag Nederland-Duitsland?

Ontslagvergoedingen worden onder het Belastingverdrag gezien als inkomsten uit dienstbetrekking. Nederland legt het Verdrag uit conform de meest recente internationale OESO-richtlijnen. Die bepalen in veel gevallen dat het voormalige werkland van de werknemer belasting mag heffen over de uitbetaalde ontslagregeling. Naar Duits perspectief is echter het woonland van de werknemer heffingsbevoegd over de verkregen ontslagvergoeding, omdat de dienstbetrekking op het moment van uitbetalen reeds is beëindigd. Het voorgaande kan tot gevolg hebben dat een ontslagregeling in Duitsland én Nederland wordt belast of (theoretisch) dat beide landen afzien van belastingheffing.

Hoe worden stamrechtuitkeringen belast onder het Belastingverdrag Nederland-Duitsland?

Nederland en Duitsland hebben onder het voormalige Belastingverdrag Nederland-Duitsland in 2007 een onderlinge regeling getroffen voor ontslagvergoedingen en stamrechtuitkeringen. Op basis van deze regeling konden stamrechtuitkeringen worden gekwalificeerd als inkomsten uit dienstbetrekking of als pensioeninkomsten, waardoor het helder was welk land belasting mocht heffen.

Vanaf 1 januari 2016 is het niet eenvoudig de fiscale gevolgen te bepalen van stamrechtuitkeringen, doordat:

  • het huidige Belastingverdrag Nederland-Duitsland in werking is getreden;
  • de onderlinge regeling uit 2007 geen toepassing vindt onder het huidige Verdrag;
  • Nederland en Duitsland een stamrechtuitkering mogelijk verschillend kwalificeren onder het Verdrag.

Let op: het huidige Verdrag tussen Nederland en Duitsland is ook van toepassing op bestaande stamrechtuitkeringen die voor 1 januari 2016 zijn ingegaan. Ook oudere stamrechtuitkeringen worden in de relatie Nederland-Duitsland met de bovenstaande problemen geconfronteerd.

Hoe kunnen problemen met ontslagvergoedingen of stamrechtuitkeringen worden opgelost?

Onduidelijk is of Nederland en Duitsland een duurzame oplossing bieden door het Verdrag aan te passen. In het kalenderjaar 2016 biedt overgangsrecht wellicht een uitkomst. Het voormalige Belastingverdrag kan dan nog één jaar (2016) worden toegepast, indien dat beter uitkomt. Echter, momenteel loopt er in Nederland een procedure over de geldigheid van de voornoemde regeling uit 2007 onder het oude Verdrag. De hoogste rechter in Nederland moet hierover nog uitspraak doen.

Indien u een ontslagregeling of stamrechtuitkering uit het andere land ontvangt, dan kunt u zich beroepen op een arbitragebepaling uit het nieuwe Verdrag. Nederland en Duitsland zijn dan gehouden een passende oplossing te zoeken voor de belastingplichtige. Dit kan echter uitlopen op een zeer tijdrovende procedure. Hopelijk biedt tussentijds onderling overleg tussen Nederland en Duitsland een oplossing. Bij ontslagvergoedingen en stamrechtuitkeringen is (bijna) elke situatie anders en derhalve individueel te beoordelen.

Heeft u vragen op het gebied van onze dienstverlening of anderszins? Indien u ons contactformulier invult, nemen wij zo spoedig mogelijk contact met u op.