Stamrecht BV oprichten na gouden handdruk?

Stamrecht Algemeen

Indien u een gouden handdruk ontvangt dan is het bedrag dat u ontvangt in beginsel gewoon fiscaal belast. De uitkering wordt bij het reguliere inkomen van dat jaar opgeteld en vervolgens wordt het totale inkomen belast waardoor de fiscale claim kan oplopen tot 52 %. Deze mogelijkheid is eigenlijk alleen maar interessant indien u direct een grote netto uitgave wilt financieren of een persoonlijke lening met vaak een hoge rente wilt aflossen.

De andere mogelijkheid is de storting van de bruto schadeloosstelling in een stamrecht. Een stamrecht is een recht op periode uitkeringen. De aankoop van een stamrecht geeft uitstel van belastingheffing. Niet de uitkering ineens wordt dan belast maar de binnenkort of later te ontvangen periodieke uitkeringen. Dit stamrecht kan worden ondergebracht bij een verzekeraar of in een eigen stamrecht BV.

Om de schadeloosstelling om te kunnen zetten in een stamrecht dient aan een aantal voorwaarden te worden voldaan. Deze voorwaarden gelden zowel indien u het stamrecht onderbrengt bij een verzekeringsmaatschappij of in een eigen stamrecht BV.

Deze voorwaarden staan vermeld in artikel 11 lid 1 onderdeel g Wet op de Loonbelasting 1964:
1) Er is sprake van een vergoeding ter vervanging van gederfd of te derven loon. Een nabetaling van loon of vakantiegeld moet worden afgesplitst van de koopsom.
2) De aanspraken voorzien uitsluitend in periodieke uitkeringen die niet later ingaan dan in het jaar waarin de gewezen werknemer de leeftijd van 65 jaar bereikt of in periodieke uitkeringen die bij zijn overlijden direct ingaan en toekomen aan een beperkte kring van gerechtigden.

Aandachtspunten Stamrecht

Zuivere periode uitkering (direct ingaand)

Indien er behoefte is een directe inkomens aanvulling wordt er meestal een direct ingaande periodieke uitkering bedongen. De periodieke uitkering kan zowel op een leven als op twee levens worden gearrangeerd. Uiteraard komen beide gerechtigden uit de wettelijke kring van begunstigden.

Kapitaal opbouw (uitstel)

Werknemers kunnen ook kiezen voor de opbouw van een kapitaal, dit is de zogenaamde uitstelvariant. De koopsom wordt aangewend voor een kapitaalopbouw (via verzekeraar of Stamrecht BV) dat de gewezen werknemer na verloop van tijd omzet in een periodieke uitkering. Het bedrag van de uitkering en de looptijd staan dan nog niet vast. De uiterlijke ingangsdatum ligt ook dan in het jaar waarin de gerechtigde de 65-jarige leeftijd bereikt.

Periodieke uitkering

De periodieke uitkering die dus volgt uit het stamrecht mag in hoogte variëren. Hierbij is echter niet exact aan te geven binnen welke grenzen de uitkering tot elkaar dienen te staan. Het is in ieder geval toegestaan om de uitkering af te stemmen op de sociale uitkeringen. Niet alleen bij overlijden op de einddatum kunnen nabestaanden in aanmerking voor een uitkering maar ook bij in leven zijn via een periodieke uitkering op twee levens.

Door de aankoop van een periodieke uitkering bij in leven zijn op twee levens met een zogenaamd overgangspercentage bestaan een aantal varianten:
- Overgang op de partner, bijvoorbeeld 100/70;
- Overgang op de langstlevende, bijvoorbeeld 70/70.

Bij overgang op de partner is elke gewenste verhouding mogelijk.

Overlijden tijdens uitstelfase

Indien de (oud)werknemer onverhoopt komt te overlijden tijdens de uitstelfase kan er een uitkering plaatsvinden aan een begunstigde binnen de wettelijke kring van gerechtigden (partner en kinderen tot 30 jaar).

Stel nu dat een alleenstaande zijn gouden handdruk omzet in een stamrecht en hij komt onverhoopt te overlijden dan vervalt in beginsel het kapitaal aangezien er geen begunstigden zijn binnen de wettelijke kring van gerechtigden. Gezien deze omstandigheid kan er dus slechts een uitkering bij in leven zijn worden bedongen. Gaat de verzekeringnemer later een relatie aan, dan mag zijn nieuwe partner in aanmerking komen voor een uitkering bij overlijden. Dat vraagt een aanpassing van het stamrecht aan de nieuwe situatie.

Contraverzekering

Zijn er geen fiscaal toegestane begunstigden (meer), dan kan het interessant zijn om indien het stamrecht is ondergebracht bij een verzekeringsmaatschappij de erfgenamen een risicoverzekering te laten arrangeren waardoor er geen kapitaalsvernietiging plaatsvindt. (Bij een stamrecht BV behoeft dit niet).
Bij een juiste opzet van zo’n contraverzekering is er in beginsel noch inkomstenbelasting noch successierecht verschuldigd.
Is de erfgenaam de echtgenoot of partner van de overleden werknemer dan kan, afhankelijk van het huwelijksgoederen regime of van de samenlevingsakte, de uitkering wel met successierecht belast zijn.
De contraverzekering is in ieder geval interessant voor kinderen die niet als begunstigden voor de uitkering uit het stamrecht in aanmerking (kunnen) komen.

Omzetten van een stamrecht

Het is mogelijk om een eenmaal ingegaan stamrecht om te zetten in een ander stamrecht. Van omzetten is bijvoorbeeld sprake als het stamrecht wordt overgebracht naar een andere verzekeraar of naar een stamrecht BV. Dit kan zonder verdere fiscale gevolgen plaatsvinden zolang ook het nieuwe stamrecht maar aan de voorwaarden van artikel 11, lid 1, onderdeel g van de Wet LB voldoet.

Stel dat een ontslagen werknemer een gerichte periodieke uitkering heeft aangekocht. Vervolgens kost het hem meer tijd een nieuwe baan te vinden dan hij had verwacht. Inkomensaanvulling is gewenst. Het is dan mogelijk om het in eerste instantie uitgestelde stamrecht om te zetten in een direct ingaande uitkering.

Ook een reeds ingegaan stamrecht kan fiscaal geruisloos worden omgezet. Aan de omzetting is wel een beperking verbonden. Het nieuwe stamrecht moet, vanuit de oorspronkelijk stamrecht gerechtigde bezien, voldoen aan de voorwaarden van artikel 11, lid 1, onderdeel g, van de Wet LB. Zo kan bijvoorbeeld een reeds ingegaan stamrecht voor een nabestaande niet worden omgezet in een uitgesteld stamrecht.

Afkoop en overige oneigenlijke handelingen

Een fiscaal oneigenlijke handeling bijv. afkoop of vervreemding van het stamrecht leidt ertoe dat de waarde van het stamrecht belast wordt als loon uit vroegere dienstbetrekking. Sinds 1 maart 2004 is bovendien revisierente verschuldigd en deze bedraagt in beginsel 20% en wordt berekend over de waarde ten tijde van de oneigenlijk handeling.

Stamrecht verzekeren of in eigen Stamrecht BV?

Het stamrecht kan zoals eerder aangegeven worden ondergebracht bij een verzekeringsmaatschappij of in een eigen stamrecht BV.

Verzekeringsmaatschappij

Indien het stamrecht kapitaal wordt gestort bij een verzekeringsmaatschappij wordt daarvoor een direct ingaande lijfrente uitkering of een uitgestelde uitkering bedongen.
Een direct ingaande lijfrente gaat zoals het woord al zegt direct in en keert gedurende een bepaalde periode uit. Deze vorm wordt vaak gebruikt indien er behoefte is aan directe inkomensaanvulling mogelijk zelfs bovenop de wettelijke voorzieningen. De uitkeringen zijn gewoon fiscaal belast.
Er is ook nog een keuze tussen een direct ingaande periodieke uitkering die 100% gegarandeerd is, de zgn garantielijfrente waarvan al op voorhand vaststaat hoe hoog de uitkering zal zijn. Ook kan gekozen worden voor een direct ingaande uitkering in beleggingen. De hoogte van de uitkering is dan wel afhankelijk van het resultaat van de beleggingsfondsen waarin wordt belegd met de polis.

Het stamrecht kapitaal kan ook worden gestort in een polis voor de opbouw van een kapitaal dat te zijner tijd wordt omgezet in een periodieke uitkering (uiterlijke ingangsdatum 65 jaar) Hoe hoger het gerealiseerde kapitaal op de einddatum, hoe hoger de uitkeringen zullen zijn. Ook nu is er een keuze tussen polis met een gegarandeerde uitkering en een polis in beleggingen.

De stamrecht BV

De fiscus stelt een aantal voorwaarden aan een stamrecht BV.
De B.V. moet in Nederland gevestigd zijn en de stamrecht verplichting dient voor de heffing van de vennootschapsbelasting tot het binnenlands ondernemingsvermogen van de BV te worden gerekend.

De stamrecht overeenkomst moet op zakelijke gronden gesloten zijn.
Grondslag voor de berekeningen is gelijk aan de grondslagen die voor verzekeringsmaatschappijen gelden; dus rekening houden met zowel rente als sterftekansen, kosten en winstopslagen.

Een B.V. in oprichting is uitgesloten als verzekeraar.
Als de B.V. nog niet opgericht is kan het kapitaal worden ondergebracht op een derdenrekening bij een notaris. Na oprichting kan het volledig bedrag naar de B.V. worden overgemaakt.
Voor de stamrecht BV gelden sinds 9 februari 1996 geen beleggingseisen.

Keuze verzekeren of Stamrecht BV?

Er is geen eenduidig advies te geven om het kapitaal onder te brengen bij een verzekeringmaatschappij of in een stamrecht BV.
Beide vormen hebben voors en tegens en het is afhankelijk van de persoonlijke situatie van de cliënt naar welke oplossing de voorkeur uitgaat.

Van belang hierbij is de hoogte van de schadeloosstelling maar ook de looptijd van het stamrecht, het doel, rente stand en het eventuele beleggingsrisico dat de iemand wil lopen speelt een grote rol.

In het algemeen kan wel worden gesteld dat bij het onderbrengen van het stamrecht bij een verzekeringsmaatschappij minder grip is op het beheer van het geld dan bij een eigen stamrecht BV.
En zo is een Stamrecht BV ideaal in de situatie dat de oud werknemer een eigen bedrijf wil opstarten; de BV stelt de ex-werknemer eenvoudiger in staat een nieuw bestaan op te bouwen als ondernemer. Het kapitaal kan zo voor ondernemingsdoeleinden worden gebruikt. Ook een actief vermogensbeheer kan beter worden gerealiseerd vanuit een eigen BV.

Indien de werknemer behoefte heeft aan directe inkomenaanvulling voor een wat kortere termijn dan heeft een uitkering via een verzekeringsmaatschappij weer de voorkeur.

U kunt bij ons terecht voor alle mogelijke oplossingen voor de afwikkeling van uw Gouden Handdruk zoals het oprichten van een Stamrecht BV en verzekeringsproducten met een duidelijke kostencalculatie.

Smartengeld

Er zijn situaties denkbaar waarin de schadeloosstelling, of een deel daarvan, wordt uitgekeerd voor geleden immateriële schade. De werknemer vindt bijvoorbeeld dat hij is aangetast in zijn goede naam en eer. Dat deel van de schadevergoeding, het smartengeld, kan in beginsel onbelast worden uitgekeerd. De Belastingdienst stelt in dit soort situaties bijna altijd dat wel sprake is van een belaste schadeloosstelling. Uit de fiscale jurisprudentie kunnen de volgende conclusies getrokken worden:
- door de werknemer c.q. werkgever moet aannemelijk worden gemaakt dat de werkgever – bijvoorbeeld wegens een onrechtmatige werkgeversdaad – zich genoopt zag een immateriële schadevergoeding toe te kennen;
- tevens geldt dat de schadevergoeding niet haar oorsprong mag vinden in de dienstbetrekking;
- de rechter stelt zelf in redelijkheid vast wat de vergoeding voor immateriële schade is en is dus niet gebonden aan wat partijen zijn overeengekomen;
- de fiscale rechter is tevens niet gebonden aan het vonnis van de civiele kantonrechter voor wat betreft de vastgestelde omvang van de immateriële schade;
- slechts in uitzonderingsgevallen is er sprake van een onbelaste immateriële schadevergoeding.

Derdenrekening

De werkgever maakt bij toepassing van de stamrechtvrijstelling in beginsel de ontslagvergoeding bruto rechtstreeks over naar de verzekeraar of de eigen stamrecht BV waar het stamrecht wordt ondergebracht.
Het kan voorkomen dat de werknemer al wel heeft besloten een stamrecht aan te kopen, maar dat hij zich nog wil beraden over de verzekeraar waar hij deze onderbrengt of de werknemer twijfelt aan de financiële stabiliteit van de werkgever en wil het geld zo snel mogelijk naar een externe rekening brengen.
Hij kan de ontslagvergoeding dan zolang op een geblokkeerde derdenrekening bij een notaris of advocaat storten.
Hij krijgt in ieder geval een bedenktijd van drie maanden. Als hij een langere bedenktijd nodig heeft, moet hij dit aannemelijk maken. Slaagt hij daar niet in, dan beschouwt de Belastingdienst de gouden handdruk alsnog als een uitkering ineens, waarbij de notaris of de advocaat inhoudingsplichtig is voor de loonheffing. Dit geldt ook wanneer slechts een gedeelte van het totale bedrag wordt aangewend voor een stamrecht.

Aftrekbaarheid oprichtingskosten stamrecht BV

De kosten die in rekening worden gebracht voor de oprichting van uw stamrecht BV zijn volledig aftrekbaar van het resultaat van de BV en kunt u desgewenst via de BV betalen uit de verkregen afkoopsom.
Bij een zuivere stamrecht BV is de btw op de oprichtingskosten niet terug te vorderen omdat u geen btw plichtig bedrijf heeft (ook al valt u wel onder de vennootschaps belasting).
Wanneer u vanuit de stamrecht BV ondernemers activiteiten gaat uitoefenen die onder de btw vallen kunt u de btw wel terugvragen.
Indien de btw niet terugvorderbaar is kunt u de btw net als alle andere kosten wel in aftrek brengen van het resultaat van de stamrecht BV.